Wat een verbeelding!

• de kunstlobby, 18 februari 2006
Verbeelding
“Wat een verbeelding!” Kent u die uitdrukking? “Wat een verbeelding”. We drukken er onze bewondering of onze prikkeling mee uit. Bewondering, als wij van mening zijn dat iets of iemand op geweldige wijze een gevoel, een gedachte, een fantasie of een voorstelling kan verbeelden. Prikkeling, als wij van mening zijn dat iemand zich wel erg uit de hoogte, arrogant gedraagt.

Kunst verbroedert. Ook hier. Want verbeelding is een belangrijke bron van inspiratie. Het lef om te verbeelden, vraagt een zekere lust tot prikkeling, arrogantie. Zó verenigt de kunstenaar beide betekenissen in zijn uitingen. Uitingen, die vaak worden omschreven als ongehoord persoonlijk, verrassend ontwapenend, behoorlijk onverwachts, redelijk pikant of ongehoord brutaal. Zoals de spottekeningen over de profeet Mohammed in de Deense krant Jyllands-Posten. Kunstenaar zijn heeft iets te maken met creativiteit, met verbeelding, met inspiratie, met je eigen cultuur. Mensen zijn divers, veelkleurig. Kunst en cultuur zijn daarom per definitie divers, pluriform, zijn een weerspiegeling van de samenleving zoals die is en zich ontwikkelt.

Kennis nemen van kunst en cultuur is kennis nemen van de samenleving. Van scheppende kunstenaars, die met hun inspiratie, hun levenshouding, hun mens- en maatschappijbeeld, hun religieuze of humanistische levensovertuiging woorden, krijtstrepen, vormen, penseelstreken aan het papier, doek of materie prijsgeven. Op hún wijze, vanuit hún visie. Dat hoef je niet allemaal mooi te vinden! Ook daarin kunnen mensen positie kiezen, een keuze maken, subjectief beleven wat mooi is en een waardering geven – dus een beoordeling maken op basis van aangehangen waarden. De beleving van kunst en cultuur is daarbij persoonlijk verschillend; kan en mag ook onderscheidend zijn. Dat is niet erg of abnormaal. Hoedt u voor de kunst die iedereen mooi moet vinden!

Ook politici – en ik mag dat zeggen – hebben verbeelding. In beider betekenis. Zij verbeelden in hun visie de eigen opvattingen over hoe de maatschappij er uit zou moeten zien. En zij doen dat met een aplomb, een arrogantie, alsof het de énige en juiste waarheid is. Maar de echte politicus toont zich een waar kunstenaar! Hij of zij daagt met zíjn visie, zíjn opvatting de ander uit.

Houdt anderen een spiegel voor: zó denk ik er over. Dáárom, en hiervoor! In de wetenschap, dat de ander het nooit helemaal met hem of haar eens zal zijn. Er zijn of haar opvatting tegenover zal stellen. En zo ontstaan coalities!

Kunst is als de politieke stromingen: divers! En gelukkig is het land, dat ruimte laat aan kunstenaars om hun cultuuruitingen in vrijheid te beoefenen, zonder overheidsinmenging. Dat is pas echt eng als kunst en cultuur verworden tot staatscultuur. Goed dus, dat er in onze samenleving ruimte is voor kunstenaars die zich geïnspireerd weten! En jammer, dat de discussie over de spotprenten van Mohammed gaat over het beledigende karakter ervan, en niet over de daaraan ten grondslag liggende emotie: angst en verontrusting!

Onze verbeeldingskracht is een vermogen dat zich aan een bindende definitie onttrekt, want haar eigenschappen zijn duidelijk immaterieel. Met behulp daarvan kunnen wij alle mogelijke activiteiten en bestaansvormen bedenken en scheppen. Charles Robert Darwin (Shrews Charles Robert Darwin, (Shrewsbury, Shropshire, Engeland, 12 februari 1809 – Downe, Kent, Engeland, 19 april 1882) verklaarde in The Descent of Man dat ‘De verbeeldingskracht een van de grootste voorrechten is van de mens. Door dit vermogen verenigt hij vroegere beelden en ideeën, onafhankelijk van de wil, en schept zodoende schitterende en nieuwe resultaten’ (uitg. 1896, blz. 74).

Kunst kan als een stormram beuken op deuren van heilige huisjes of een brug proberen te bouwen. Zij kan emotioneren, verdedigen en vertalen. De moord op Theo van Gogh heeft veel verontwaardiging en verontrusting opgeroepen. De daaropvolgende aanslagen op islamitische scholen en moskeeën zijn even afschuwelijk. Deze gebeurtenissen laten pijnlijk duidelijk zien dat het meer dan ooit noodzakelijk is de dialoog aan te gaan. Het hebben en geven van verbeelding helpt hierbij! De vensters van DE KUNSTLOBBY zijns als spiegels voor de bezoekers. Zij vragen om het innemen van positie. En, zoals een bekend gezegde luidt: de verbeelding heeft meer ontdekkingen gedaan dan de ogen!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s