Het onmogelijke mogelijk maken

• de Kunstlobby, 1 september 2007
vrije gedachten

• Luister naar uw dromen, negeer ze niet

Dromen doen we allemaal…. Voor veel mensen bieden dromen houvast in het leven… dromen bevatten boodschappen en opdrachten… dromen verbeelden diepe verlangens van mensen – jong en oud – door de eeuwen heen. Dromen kunnen inspireren, voorspellen, het ondenkbare mogelijk maken, dromen over liefde en vrede, verlangen naar een betere wereld… Luister dus naar uw dromen, negeer ze niet. Ze helpen zin en verbeelding te geven aan het leven; en onze beleving daarvan.
Kunst heeft betrekking op de grens tussen dromen, fantaseren en verbeelden. Niets is mooier dan je dromen te verbeelden en in je verbeelding weg te dromen. Zo komen dromen uit. En de kunstenaar heeft, of hij wil of niet, de drang met die verbeelding naar buiten te treden.

Er zijn veel voorbeelden van de creatieve en scheppende kracht van dromen: Einstein zei dat een doorbraak in zijn relativiteitstheorie hem in een droom verscheen. De schrijfster J.K. Rowling staarde uit een treinraampje toen het idee, de verhaallijn en de personages van Harry Potter in haar op kwamen. Van Salvador Dali is bekend dat veel van zijn schilderijen zijn geïnspireerd door dromen. En de song ‘Yesterday’ van de Beatles kwam voort uit een droom van Paul McCartney. Hij was er in eerste instantie van overtuigd dat het een song moest zijn die hij ergens eerder had gehoord; zo kant-en-klaar was de melodie in zijn droom te horen.

Voor sommige kunstenaars zijn hun dromen ondergeschikt aan hun kunst. Zij zijn niet zo zeer geïnteresseerd in de betekenis van hun dromen, maar zijn vooral gericht op het door de droom opgeroepen beeld. Hoe gekker of interessanter de droombeelden zijn, hoe leuker het wordt. De droom is dan vooral bron voor hun kunst en als een zelfstandig fenomeen voor hen van ondergeschikt belang.

Veel kunstenaars komen er op een bepaald moment aan toe van een droom een tekening, een portret of een vorm te maken. Dat heeft misschien te maken met het feit dat ‘dromen’ soms accenten onthullen die tot dan toe verborgen bleven. Of met het feit dat dromen het onmogelijke mogelijk maken, waardoor de verbeelding ervan een meer voor de hand liggende keus is.

Dromen en kunst: ze laten ons toe de dingen anders te bekijken, het accent te verleggen. Prof. Marc van den Bossche van de Vrije Universiteit Brussel (Vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen) rekt dit inzicht een beetje op: “Kunst laat de dingen kijken. De dingen kijken naar ons. Ze voelen ons. Onze aanraking is hun aanraking van ons. Kunst kan een anders denken, een anders be-denken, van de dingen tot stand brengen.”

Kunst kent vele gezichten. Elk met een eigen verschijningsvorm. De ene keer is het een in pentekening gehulde gedroomde herinnering. De andere keer is het een nieuwe accenten onthullend portret. Of is het de gefantaseerde droomvorm van keramiek. Welk van de gezichten de kunst ook toont, u beschouwt ze niet. Ze tonen zich zelf. Zo slaan zij een brug tussen de persoonlijke opvatting van de kunstenaar en die van de toeschouwer.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s