Mauthausen liederencyclus

mauthausen.png

Hooglied

O mijn liefde is zoeter dan honing is.
Zoals een bloem het zonlicht het liefste is,
zo lief is hij mij die mijn koning is.
Ik heb hem lief maar niemand weet dat hij mijn liefste is.
Ik heb hem lief maar niemand weet dat hij mijn liefste is.
Ik heb hem lief maar er is niemand die dit weet.
Ik heb hem lief.

O meisjes van Auschwitz,
o meisjes van Dachau,
vertel mij toch waar mijn liefste is,
vertel mij toch waar mijn liefste is,
vertel mij toch waar hij is.
Ik heb hem lief.

We hebben hem vandaag voorbij zien komen,
vanwaar hij kwam, kan hij nog dromen,
maar niemand weet waarheen hij gaan zal.

O mijn liefde die alles verwarmen kan,
zoals mijn hoofd rust in zijn linkerhand,
zoals zijn rechter mij omarmen kan.
Ik heb hem lief maar niemand weet dat hij mijn liefste is.
Ik heb hem lief maar niemand weet dat hij mijn liefste is.
Ik heb hem lief maar er is niemand die dit weet.
Ik heb hem lief.

O meisjes van Mauthausen,
O meisjes van Belsen,
vertel mij toch waar mijn liefste is,
vertel mij toch waar mijn liefste is,
vertel mij toch waar hij is.
Ik heb hem lief.

We hebben hem een gele ster zien dragen,
hij kreeg hier geen antwoord op zijn vragen
en nooit zal hij hier een antwoord krijgen.

O mijn liefde die alles verwarmen kan,
zoals mijn hoofd rust in zijn linkerhand,
zoals zijn rechter mij omarmen kan.
Ik heb hem lief maar niemand weet dat hij mijn liefste is.
Ik heb hem lief maar niemand weet dat hij mijn liefste is.
Ik heb hem lief maar er is niemand die dit weet.
Ik heb hem lief.

Oorspronkelijke titel: Asma Asmaton
M. Theadorakis/Y. Kambanelli/L. Nijgh

Mikis Theodorakis
Mikis Theodorakis is één van de belangrijkste Griekse componisten van de twintigste eeuw. Hij was verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog en in de periode dat Griekenland een fascistisch regime had. Een verblijf in een concentratiekamp werd omgezet in ballingschap, dankzij de inspanningen van mensen als Leonard Bernstein, Dmitri Sjostakovitsj, Arthur Miller en Harry Belafonte.

In de jaren zestig zette Theodorakis teksten van Iakovos Kambanellis op muziek. De teksten waren afkomstig uit Kambanellis’ memoires aan zijn gevangenschap in het concentratiekamp Mauthausen, tijdens de Tweede Wereldoorlog. De ontroerende en klassiek geworden liederen zijn bijvoorbeeld gezongen door de beroemde Griekse zangeres Maria Farantouri.

In Nederland heeft Liesbeth List deze geschiedenis vertolkt, met prachtig vertaalde teksten door Lenneart Nijgh.

Mauthausen overlevenden
De Mauthausen liederencyclus is zwart of wit. Het verhaal over het kamp Mauthausen gaat over het zwartste zwart uit het bestaan van de mens. De Mauthausen liederen beschrijven het witste wit: de liefde als overwinning op de dood. Iakovos Kambanellis heeft het zwartste zwart aan den lijve meegemaakt en het witste wit beschreven als overwinning daarop.

Het concentratiekamp Mauthausen
Het concentratiekamp Mauthausen werd in augustus 1938, vijf maanden na de annexatie van Oostenrijk door nazi-Duitsland, opgezet met als doel een mannenkamp in het Oostenrijkse gebied te realiseren en gevangeniscapaciteit te bezitten voor de geplande oorlog.

Het gebied rond Mauthausen was vooral geschikt vanwege de aanwezigheid van graniet, zodat de gevangenen tewerkgesteld konden worden voor de winning van bouwmateriaal. Zoals bij de meeste concentratiekampen van de nazi’s waren de verblijf- en arbeidsomstandigheden voor de (met name politieke) gevangenen zeer slecht. Mishandeling, straf, ziekte en honger bepaalden het beeld van alledag. Gevangenen werden doodgeslagen, opgehangen of doodgeschoten. Er was een trap van 186 treden naar de diepte van de granietgroeve, waar menigeen het leven liet. Zieke gevangenen liet men bevriezen, verhongeren of werden gedood met fenolinjecties of gifgas.

Advertenties

Als kunst hemels is…

“Stairway to Heaven”, uitgebracht in 1971, wordt vaak genoemd als een van de grootste rock songs aller tijden. Toen Ann en Nancy Wilson van de band Heart op het podium kwamen voor de Kennedy Center Honors finale en hun vertolking van ‘Stairway” gaven, barstte Robert Plant, de beroemde frontman van Led Zeppelin, bijna in tranen uit.

De Wilson zusjes werden vergezeld door Jason Bonham, de zoon van de vroegere Led Zeppelin drummer John Bonham.

“Stairway” is een ongelooflijk moeilijk lied om uit te voeren door de energie, de climax, en de ingewikkelde zang, maar Ann bleek dat alles perfect te beheersen.

Ik zeg: Dit is een van de beste covers van ‘Stairway To Heaven’ ooit is gezongen.

Terwijl jullie nog bij mij zijn

Ali B schreef een liedje voor zijn kindjes over dat hij ze stiekem al mist, terwijl ze er nog zijn. Een pareltje dat emoties doet juichen en gevoelens fluistert. In een woord: PRACHTIG!

D’r komt een tijd dat jullie niet meer willen knuffelen met papa
Niet meer willen stoeien op de bank
Wanneer jullie opgroeien komt er een tijd
dat wij een hoop kwijt zullen raken
Want dan vinden jullie het niet meer fijn
als ik jullie kleine kusjes geef in jullie nek
Een tijd waarin jullie niet meer kruipen in m’n bed
Wanneer jullie bang zijn, dan zijn m’n kleine mannetjes niet meer klein
Niet meer in voor een verhaaltje, vlak voor het naar bed gaan
Ik vraag me af, waarom moet het nou zo snel gaan
Ik lach en ik lach een traan, want op een dag laat ik jullie gaan

Uren die vliegen
Die jaren die liegen
Ze zeggen doe rustig aan
Er is tijd genoeg
Zien jullie niet dat
Ik jullie zo lief heb
Ik mis jullie nu al
Terwijl jullie nog bij me zijn

Er komt een tijd dat jullie zullen gaan liegen
zoals papa heeft gelogen tegen oma toen ik tiener was
Er is een tijd wanneer jullie met een meid afspreken
en om één of and’re reden moeten stiekem gaan
Da’s niet het enige, jullie zullen ook dezelfde fouten maken als papa
Dingen als roken, ik hoop het niet
Ik klink nu net als m’n moeder, die mij en m’n broer vroeger wilde behoeden
Maar net als m’n moeder zal ik moeten accepteren
dat er een tijd komt dat jullie van je eigen fouten leren
Op een dag, zie ik de controle verdwijnen
maar tot die dag, houd ik jullie bij me

Uren die vliegen
Die jaren die liegen
Ze zeggen doe rustig aan
Er is tijd genoeg
Zien jullie niet dat
Ik jullie zo lief heb
Ik mis jullie nu al
Terwijl jullie hier bij me zijn

En misschien vinden mensen dat ik overdrijf
En misschien hebben al die mensen ook gelijk
En misschien valt het allemaal wel mee
En ben ik er aan gewend voordat ik het weet
Maar misschien verandert niks aan mijn pijn
Misschien zal ik er tegen die tijd niet eens meer zijn
Misschien weet ik één ding wel zeker
Ik mis jullie voor het leven

Uren die vliegen
Die jaren die liegen
Ze zeggen doe rustig aan
Er is tijd genoeg
Zien jullie niet dat
Ik jullie zo lief heb
Ik mis jullie nu al
Terwijl jullie hier bij me zijn

Ik ben terug op Boogie Street…

“Ik ben terug op Boogie Street,” zingt Leonard Cohen op twee verschillende nummers van dit album met de karakteristieke titel “Ten New Songs”.

In “A Thousand Kisses Deep” verwijst hij naar zijn zen-speurtocht: ‘Summoned now to deal/ with your invincible defeat/ You live your life as if it’s real’.

Cohen, meer dichter dan muzikant, heeft sinds zijn vroegere albums, de neiging te vertrouwen op samenwerkingen met muzikanten om zijn muziek samen te stellen. Op dit album is zijn partner de voormalige achtergrondzangeres Sharon Robinson. Een feestneus zal Cohen nooit worden, maar door kundig op hun plek gezette luchtige songs als “That Don’t Make It Junk”, en de melodieuze rijkdom van de plaat, klinkt “Ten New Songs” overal lucide en geïnspireerd.

Van een kleine vonk komt een groot vuur…

‘Old Ideas’ – Leonard Cohen zingt met de gratie van een man die beseft dat het te laat is om het geweer van schouder te veranderen

“I got no future, I know my days are few”, zingt Leonard Cohen op Darkness, één van de nummers op zijn twaalfde album ‘Old Ideas’. Toch heeft de bejaarde Cohen na een carrière van 45 jaar en elf albums nog het nodige te melden. Alsof hij de Dood recht in de ogen keek en met zijn diepe, bezwerende stem proclameerde dat hij hier nog niet helemaal klaar was.

De notie dat hem niet veel tijd meer gegeven is, dringt duidelijk door in deze tien liedjes, maar zonder dat het ergens naargeestig of meelijwekkend wordt. Cohen klinkt nog strijdbaar en vitaal, doch tegelijkertijd getekend door het leven. De intonatie van zijn brommende praatzang geeft ieder woord dat telt extra gewicht.
Cohen bezorgt je enerzijds koude rillingen op nummers als ‘Show Me The Place’ en ‘Come Healing’, terwijl hij je geruststelt op ‘Anyhow’ en ‘Banjo’. En ‘Different Sides’ is geniaal in zijn uitvoering. De Canadees spuugt de Dood in het gezicht en daagt hem uit. Hij ridiculiseert zijn eigen sterfelijkheid zoals enkel grote dichters dat aandurven.

Patrick Leonard (vooral bekend van zijn vele werk met Madonna en aan MTV Unplugged) heeft een belangrijk aandeel op dit album als producer, muzikant en coauteur. Hij en zijn collega-producers zorgen voor sobere arrangementen, allen in dienst van de tekst. De bijdrage van The Webb Sisters is bloedstollend mooi.

Populaire problemen…

Prachtplaat. Om héél lang en langzaam van te genieten.

‘Popular problems’ van Leonard Cohen is een prachtplaat om héél lang en langzaam van te genieten. De zanger onderstreept daarmee zijn imago als de coolste (bijna) 80-jarige van de planeet.

Rust en aandacht, daar gaat het om. Zoals in in de openingstrack ‘Slow’. Daarin bezingt hij graag de tijd te nemen. Zoals dat gaat bij Cohen, krijgt de tekst al snel een erotische lading. Tegen een wat al te haastige geliefde:

All your moves are swift
All your turns are tight
Let me catch my breath
I thought we had all night

Op ‘Popular problems’ laat Cohen het gaspedaal echt heel ver omhoog komen. In sommige songs ligt het tempo zelfs zo laag dat ze nauwelijks vooruit lijken te komen. Bezwaarlijk? Integendeel. Op heel het album klinkt een diepe en donkere, soulvolle groove. Heel even doet het geluid denken aan een op het verkeerde toerental afgespeelde funksingle, maar zit je er eenmaal in, dan kom je er nog maar moeilijk uit. Die vooral door bas gedomineerde sound is de perfecte ondergrond voor Cohens zang, hoewel zang een wat groot woord is voor wat we horen; Cohen declameert roestig fluisterend. Maar je mist geen woord van wat hij meldt over – typische Cohenonderwerpen – de liefde, dood, religie en de toestand in de wereld.

The African Trilogy

Tap Root Manuscript is het zesde studio album van Neil Diamond, uitgebracht in 1970. Het was een van de meest experimentele albums die hij opnam, met prominente Afrikaanse klanken en instrumenten. Het album eindigde als een commercieel succes, met een reeks van top 40 hits.

Cracklin Rosie is een van de grootste hits die Neil Diamond heeft. Maar dat is niet het enige. Vanaf track nummer 6 hoor je iets anders, een kinderkoor dat zingt. Een instrumentaal nummer (dat werkelijk briljant is) en Afrikaanse invloeden. Een reeks van nummers die bekend staat als “The African Trilogy.”

Diamond studeerde Afrikaanse cultuur op de Kenyon Missie, de Verenigde Naties en de afdeling Afrikaanse Studies aan de UCLA.

Voor de neutrale luisteraar is dat misschien niet interessant, maar diegenen die van verschillende invloeden houden is dit een genot. Dit is een cd met alles erop en eraan. Uptempo, ballad, instrumentaal. Wat wil je nog meer? Het album was een van de meest experimentele van zijn tijd. Maar zijn voorbeeld ondervond in de latere jaren veel belangstelling van andere westerse musici. Waarbij je moet denken aan Peter Gabriel’s My Life in the Bush (1980) of Ghosts van David Byrne met Brian Eno (1981). En wat te denken van Graceland met Paul Simon (1986).